تبليغاتX
مــــــیـــــــــنـــه
داخو نو بیا ستا د خو لې خبر ې دي

محصلين په هر هېواد کې هغه ډله خلک دي چې په هر هېواد کې ورته ډېر ارزښت ورکول کېږي ځکه چې دهر هېواد پرمختګ اوياهم په بل ډول ووايو چې هر پرمختګ اودهر هيواد راتلونکې چې کېدى شي مونږ ورته ښه راتلونکې ووايو دهمدغو محصلينو په غاړه وي چې نن ځوانان دي او هغه مرحله ده چې ډېر څه زده کړي ترڅو کله چې ټولنې ته وړاندې کېږي دخدمت او چوپړ توان ولري.

دافغانستان دپلازمينې کابل له څلور ګونو پوهنتونونو څخه يو هم دکابل پوليتخنيک پوهنتون دي . دغه پوهنتون چې دانجينري علمي کادرونو په روزنه کې دهېواد له سترو علمي مرکزونو څخه شمېرل کېږي. دځوانانو اوتنکېو ځوانانو لپاره چې مينه لري لوړې زده کړې ولري يو ډېر ښه اکاډميک پوهنځاي دي. په دې پوهنتون کې محصلين په درې ګونو پوهنڅيو کې په زده کړو بوخت دي.

که څه هم چې ددې پوهنتون محصلين په دې وروستيوکې په خپلو بيلابيلو څانګو کې ديو سلسله لاسته راوړنو شاهددي. نن سبا له پوهنتون څخه دفراغت په ددغې برخې له نورو فارغانو څخه دپولينخنيک پوهنتون فارغين زر په دندو کې منل کېږي او ديادولو وړ بولم چې دکار په ساحه کې هم ډير ښه ځليدلي دي.

که څه هم چې استادان او زمونږ دپوهنتون اداره ددې هيواد داولاد د ښې روزنه په لاره کې تل ژمنه کړې اوژمن پاتې شوي دي،خو زمونږ محصلين ورونه اوخويندې تل ديو سلسله ستونزو او مشکلاتو سره لاس او ګريوان دي.

دنويو علمي معلوماتو ستونزې ديادولو څخه ځان تيروم ځکه چې داهغه ستونزه نه ده چې يوازې زمونږ دپوهنتون محصلين ورسره مخامخ وي داکېدي شي په لويه کې يوه عمومي ستونزه وشميرو خو هغيې برخې ته څان رسوم چې نن ورځ زمونږ ګڼ شمېر محصلين ورونه اوخويندې ورسره په خپلو ورځنيو چارو او درسو نو کې لاس اوګريوان دي.

1-        کله چې دکال دلومړۍ ورحې وې په لومړيو کې دلوړو زده کړو چې نيت پوهنتون ته لاره بيدا کول وي له ګڼ شمير ستونزو چې له هغې ډلې څخه کېدي شي داوسېدلو لپاره دليليې يادونه وکړم.

2-         دا چې داستونزه چې ليليه نه لري په خپله اوياهم په يوه بل ډول حل کړي په دوهم قدم کې دخپلې علمي رشتې دټاکنې په مهال ورسره مخامخ کېږي داسې چې دنورو پوهنتونو په څير پوليتخنيک پوهنتون هم دخپلو پوهنځيو په چوکاټ کې نورې خانګې لري چې محصل وروسته له دې چې پوهنتون ته لاره پيداکړي بايد درشتې ټاکنه يې وشي چې په دغه وخت کې هم ځينې ستونزې ګڼو محصلينو ته ولارېږي داسې چې غواړي هغې خانګې ته نه شي تلاي نو فيصله په دې کوي چې نور زده کرو ته دوام نه ورکوي.

3-        لکه چې ښکاره ده دکرېډيټ سېستم نوي اوپرمختللي سېستم دي خو په داسې پوهنځيو لکه پوليتخنيک پوهنتون چې درسونه يې ډيرې له ميخانيک او څېړنې او دداسې مثالونو دحلولو سره تړلي دي چې دهر سوال حل تر 90  دقيقو زيات وخت ته ارتيا لري چې په خواشينۍ سره بايد ووايم چې په دې سېستم کې يوه درسي ساعت ته يوازي 50 دقيقې وخت ځانګړي شوى دي.

4-         دتيرو کلونو پر خلاف دکريډيټ سېستم سره دهمغږۍ کېدو په خاطر په درسونو کې هم ډير ځله له داسې ستونزو سره مخامخ کېږو چې کوم مضامين چې تر نورو بايد مخکې يا لومړي ولوستل شي ترهغه مخکې هغه مضامين لولو چې ډير چمتوالي ورته په دې سبب نه لرو چې ترهغه وراندې مضمون مونه وي لوستي.

5-        زمونر دزده کړو روان داسې دي چې بايد که ډير نه وي ځيني کارونه په عملي بڼه ووينو چې په دې برخه کې هميشنۍ ستونزه ترننه هم ترسترګوکېږي. او په دې برخه کې چې مونږ بايد پرکتيکونه اوپه ساحه کې کار وکړو اودعلمي کچې دلوريدو په موخه يو نيم ځاي له پوهنتونه بهر دخپلو استادانو په لارښونه ځينې داسې ځايونوته هم لاړشوچې ووينو چې ريښتياهم چې مونږ څه چې په درسونو کې وايو داپه ساحه او عمل کې شوني دي اوکه څرنګه.

6-         دکتابتون په برخه کې هم ستونزې ترډيره پورې نه دي حل شوې چې زمونږ محصلين ورونه نه شي کولي کومې ستونزې چې لري او ياهم کومه پــروژه ياکورنۍ دنــده چې دمضــمون اړونـداستــاد له لــوري ورتــه ورکــول کېـــږي.دبشپړ حاکــميــت اويــاهـــم دلږڅــه ډيــر پوهېدو په مــنظـور ورته مراجعــه وکړي.

7-           په پوليتخنيک پوهنتون کې ځينې څانګې دمسلکي استادانو دکمبود سره مخامخ دي داسې چې داړوند مضمون لپاره استاد نه لري او نوي منل شوي استادان هغه تجربه نه لري چې وکولي شي هغه مضامين تدريس کړي چې يو ډېر سابقه لرو نکى استاد يې تدريس کوي اوپکار دي چې هغه استادان هم دعملي کچې دلوړيدو لپاره ځينې علمي سفرونه پرمختلليو هيوادونو ته ولري ترڅو له راستنيدو وروسته وکولي شي خپلې تجربې له محصلينو سره شريکې کړي چې له يوې خوابه يو څه نوي څيزونه دمحصلينو لپاره دتدريس لپاره ولري اوبل هغه حاکميت به يې ډېر شوي وي چې دمحصلينو په وړاندې ودريږي او دتدريس چارې پرمخ بوځي.

همت الله امين زي


ليكونكى :  هــمــت ا لــله امـــيـــن زی
دوېبلاك دليكوال په اړه
ژوندليک:
هــمـت الـلــه امين زى په ١٣٦٥ لمريزکال کې دميدان وردګوولايت دنرخ ولسوالۍ دتوکرک نومې درې دحاجي امين الــلـه باباپه کلي کې په يوه دينداره درنه او روڼ انده کورنۍ کې زېږېدلى دى. لومړنۍ اومنځنۍ زده کړې يې په نوموړې سيمه کې دشهيدقاضي ګل محمدپه منځنۍ ښونځي اودمحمدموسى شهيدپه متوسطه کې ترسره کړي او دکابل ښاردنادريې له عالي لېسې څخه په اعلي درجه فارغ اودکال دکانکوردآزموينې ترګډون وروسته دکابل پوليتخنيک پوهنتون ته بريالى اودیادپوهنتون ودانولوپوهنځي دصنعتي اومدني ودانيودڅانګې څخه فارغ شوی دی.
ښاغلى امين زى دافغانستان ژورنالېستانواو خبريالانودملي ټولنې دبهرنيواړيکومرستيال او دټولنې وياند،همداشان دژورناليست اونېزې،ميدان ځوانان مجلې، دکتنې هيئت غـــړى،دافغانستان دملي راديوتلويزيون وياند،دخپرونودکميسون غړي پاتې شوى دى.
هــمـت الـلـه امين زى همداوس په ميدان وردګوولايت کې دافغانستان دآزادو ژورناليستانو دټولنې ولايتي مسؤل،دميدان ځوانانوټولنيزې،ادبي اوکلتوري ټولنې مشر، دمڼې مجلې مسؤول چلوونکى ،ښوونيزاو ورزنيز راديوتلويزيون ډيرښه همکار،دسپوږمۍ مطبوعاتي او کلتوري مرکز همکاراو همداشان دغزنه غږ او نيزې مرستيال چلوونکى دى.
که څه هم چې دهـمـت الــلـه امين زي په ځانګړې توګه کوم اثرنه دې خپورشوي خوله مطبوعاتوسره خورامينه لري چې په زياتومجلو،جريدو، ورځپاڼو،راديواوتلوېزيون اوځينووېبپاڼو له لارې يې شعرونه اونورې ليکنې خپرې شوي اود(مـيـنـه) ترسرليک لاندې ټولنيز ادبي (داخونوبياستادخولې خبرې دي) وېبلاک لري،چې اکثراً خپلې ادبي ليکنې پکې خپروي چې ځانګړي لوستونکي اومينه وال لري . او دامين زى ټکى کام وېبپاڼې چلوونکى هم دى
ښاغلى امين زى له ځوانوشاعرانوڅخه دي چې يوسلوشلو ډېر غزلونه څوټوټې آزادنظمونه،اوله پنځوسوډېرې ځلوريځې ليکلې دي.
ورپاس دسرپه سرشمله اوچته ښه ښکاري
دمشردبابامې لونګۍ غټه ښه ښکاري
دمينې په کتارکې مادمينې مډال وړى
ځلمى خوګلالى وي ځواني چټه ښه ښکاري
په ميـنـه
ميـنـه
ليكوالان
دمطلبونوزېرمتون
نورې پاڼې
پښتو ادب په خپله غېږه کې بېلابېل تاند ځوانان رانغښتې دي، چې د پښتو ادب په زرغونتيا کې يې خپله خپله ونډه اخيستې ده او پښتو ادب يې په اوسمهال کې تر پخوا ډېر زرغون کړي دي او انشاالله نور به يې هم زرغون کړي. زه چې کله د پښتو ادب بڼ اوسمهالې دورې ته يو ځغلند نظر واچوم، نو هلته راته ډېر ډېر ځوانان سر راښکاره کوي، چې د پښتو ادب بڼ د پرمخ بولو ، ځلانده او زرغون کولو ژمنه يې له خپل ځان سره کړې ده. پښتو ادب به انشاالله د دغو ځوانانو په شتون کې هېڅکله هم د وروسته پاتې خوب ونه ويني او همداسې به مخ پر وړاندې په ځغاسته ځغلي او انشاالله يوه ورځ به د پرمختللو ژبو په کتار کې راشي. هو که د وخت نا دودې او د سياسي لومو ښکار نه شي نو دا ورځ لرې نه ده او ډېر ژر راتلونکې ده. تاسو به هم وايي چې دا مو په څه نصيحتونو باندې لمانځي او سپينه خبره نه کوي، خير دي نور مو سر نه در پړسوم راځم اصلي ټکي ته. زه ښاغلي همت الله امين زي يادوم، چې د عمر په ډېر کم پسرلي کې يې د پښتو ادب او ژورناليزم په ډګر کې خپل ځآن ته ښه نوم پيدا کړي دي او په هرځاي کې چې وي، ژورناليزم وي که ادب، ليکلي وي که شفاهي، ادبي بنډارونه وي او که سياسي مجلسونه خو لنډه دا چې په هر هر ځاي کې يې خپل اند ځلولي دي. امين زى په يوه روڼ اندې کورنۍ کې سترګې پرانيستلي دي او څرنګه چې کورنۍ يې هم د ادبي چينې څخه اوبه څښلي دي، نو دي د هماغه پيدايښت نه د ادب د خوږو څخه خوند اخيستي دي او په فطرت کې يې د ادب پلوشې خپله رڼايي جوړه کړې ده، نو ځکه ښاغلي امين زي د عمر له ډېر کم پسرلي څخه د شعر ويلو قريحه پيدا کړې ده او ورو ورو يې پر مخ بيايي. امين زي يوازې د شعر په ډګر کې خپل يون ته دوام نه ورکوي، بلکې په ليکوالۍ او ادبي ټوټو، لنډو کيسو او نورو ژانرونو کې هم خپل استعداد په کار اچوي او ښه پايله يې ځينې موندلې ده. زه نه غواړم د امين زي په شعر او نثر باندې خبرې وکړم، ځکه زما د وس خبره نه ده ، چې په شعر او نثر خبرې وکړم، ځکه زه د ادب په ډګر کې ډېر ماشوم يم خو دومره وايم، چې تاند دي، هڅاند دي، زيارکښ دي او نوښتګر دي. دا چې ما په ډېر لږ وخت کې د امين زي په ليکنو کې ډېر څه وليدل او خوند مې ترې واخيست، نو په نورو دوستانو هم د ده ليکنې لوروم، چې خپل ادبي ذوق پرې خړوبه کړي. اوس راځم د امين زي نظم او نثر ته :زه به خبره د خپله ځانه پيل کړم، که زه د امين زي پر ځاي ومه، نو مابه د شعر تر څنګ نثر ته ډېره مخه کړې وه، يو خو دا چې په پښتو ادب کې د نثر برخه ډېره خواره ده، بل دا چې د امين زي له نظم څخه د هغه نثر ماته خوند راکوي او په بار بار لوستلو ارزي. د امين زي په نثر کې چې زه يوه بېله ځانګړنه وينم هغه د نثر لپاره د هغه سرليک ټاکل دي، د امين زي د هر نثر سر ليک ډېر خوږ او خوندور دي، سړي نه پرېږدي، چې نثر يې بې له لوستلو پرېږدې، زه به يو څو بېلګې درته وړاندې کړم: لکه د ((کاش چې ته ښوونکې واى)) مضون يې ډېر ښکلى ليکلى، او هغه يې په داسې ژورناليستې ليکلى د، چې په رښتيا سره د اوسمهالې افغاني ژورناليزم ملاله ده، هغه يې څومره ښه ليکلي دي او څومره ښايسته سرليک يې ورته ټاکلى دى، چې ترپايه لوستلو ته سړى اړ باسي. د يوې بلې ليکنې سرليک يې هم ښکلي دي ((اوس دې يادونه افسانې ښکاري)) ګورﺉ، چې څومره خوندور او شاعرانه سرليک دي، په دې سرليک زه څه نه وايم، تاسو لوستونکوخپله قضاوت وکړﺉ څومره خوندور او زړه راښکونکى سرليک دى. همدغه راز د نثر هر سرليک يې راته ښکلى ښکاري؛ لکه : ښه دې ښه يادوو، غميز ماښام دامې دبابا وطن،مرګيه تاهم ناځواني كړې ده او داسې نور. ښاغلى امين زى نه دا چې د پښتو ادب په ډګر کې ښاغلى دى بلکې د پښتو ژورناليزم په ډګر کې يې هم دونډې درلودلو سره خپل نوم په ښه ځاى کې ځاى کړى دى او د ژورناليزم په ښايسته منزل کې يې لوړو پوړونو ته ځان رسولى دى، ډېر ښه رسا او ښايسته او فصيح بيان غږ لري، آواز يې سړي ته د بيا بيا اورېدو هوډ ورکوي او په بنډار کې يې کيناستو ته اړ کوي. کله چې د يوې غونډې نطاقي يا دوياندويۍ چارې پر مخ وړي نو بيا خو يې غږ د سړي په زړه منګولې خښوي او انسان ته د پښتنو د خوږوالي نور احساس هم وربښي. نور مو زه په خپلو ګډو وډو خبرو سر نه درخوږوم تاسو د امين زي د ليکنواو شعرونو لوستلو ته هڅوم او هغه ته د پاک څښتن په لوي او سپيڅلي دربار ته لاسونه لپه کوم، چې په خپلو ټولو کرمونو او نورو ښو خصايصو يې ولمانځي. په آخر کې زه د بېټ نېکه په دې دعا باندې آمين وايم، چې وايي: لويه خدايه لويه خدايه دا وګړي ډېر کړې خدايه لويه خدايه لويه خدايه په پښتنه او کليواله مينه رفيع الله ستانکزى

www.aminzay.com